PRP پوست و مو؛ از بدن خودتان است، اما بی‌خطر مطلق نیست

نویسنده: · بازبین پزشکی: دکتر سعید قزلباش · آخرین بازبینی پزشکی: · آخرین به‌روزرسانی محتوایی:

PRP پوست و PRP مو از یک منبع می‌آیند، اما یک هدف درمانی ندارند. از بدن خود بیمار بودن، جای معاینه، استریلیتی و انتخاب درست را نمی‌گیرد.

PRP طبیعی است، اما تصمیمش ساده نیست

PRP از خون خود بیمار تهیه می‌شود؛ همین واقعیت هم آرامش می‌دهد و هم می‌تواند گمراه‌کننده باشد. ماده از بدن خود فرد می‌آید، اما فرآیند درمان همچنان یک اقدام پزشکی تزریقی است. خون گرفته می‌شود، فرآوری انجام می‌شود، بخش پلاکتی جدا می‌شود و در پوست یا پوست سر تزریق می‌شود. هرکدام از این مراحل به استریل بودن، انتخاب بیمار، وضعیت خون، داروهای مصرفی، التهاب فعال، ناحیه درمان و هدف درمان وابسته است.

PRP قرار نیست جای همه روش‌های زیبایی را بگیرد. در پوست، بیشتر از زاویه کمک به ترمیم، کیفیت بافت، التهاب کنترل‌شده و پاسخ بازسازی بررسی می‌شود. در مو، بیشتر زمانی معنا پیدا می‌کند که فولیکول هنوز ظرفیت پاسخ داشته باشد. این تفاوت مهم است، PRP نمی‌تواند پوست اضافه را جمع کند، گونه را مثل فیلر حجم بدهد، چروک عضلانی را مثل بوتاکس کنترل کند یا چسبندگی عمیق یک اسکار رولینگ را مثل سابسیژن آزاد کند.

برای من، سؤال درست درباره PRP این نیست که «طبیعی است یا نه؟» سؤال دقیق‌تر این است که «برای کدام مشکل، در کدام بیمار، با چه وضعیت خون، روی کدام ناحیه و با چه انتظار درمانی؟»

PRP پوست؛ کمک به ترمیم است، نه لیفت و حجم‌دهی

PRP پوست معمولاً در بحث کیفیت پوست، خطوط سطحی، کدری، شادابی نسبی، کمک به ترمیم بعد از بعضی درمان‌ها یا حمایت از بازسازی بافت مطرح می‌شود. اما این موارد به معنی لیفت، زاویه‌سازی یا پرکردن فرورفتگی نیستند. اگر مشکل اصلی بیمار افتادگی پوست، کاهش حجم گونه، خط عمیق ناشی از افت بافت یا اسکار چسبیده باشد، PRP به‌تنهایی مسیر اصلی درمان نیست.

علت این مرزبندی ساده است. PRP بیشتر با سیگنال‌های ترمیمی و پاسخ بافتی سروکار دارد، نه با جایگزینی حجم، فلج موقت عضله، برداشتن چربی یا آزادسازی چسبندگی. نتیجه آن به سن، کیفیت پوست، شدت آسیب آفتاب، التهاب زمینه‌ای، سابقه درمان، وضعیت تغذیه و سبک زندگی وابسته است. حتی در دو بیمار با سن مشابه، پاسخ پوست می‌تواند متفاوت باشد، چون پوست فقط عدد سن نیست.

جایی که تصمیم به معاینه وابسته می‌شود، همین‌جاست. اگر پوست بیمار نازک، ملتهب، لک دار، مستعد PIH یا دارای اسکار فعال باشد، نمی‌توان فقط با یک نگاه کوتاه گفت PRP انتخاب مناسبی است یا نه. شرح حال، داروها، سابقه تبخال، سابقه لک بعد از التهاب، نوع پوست و هدف بیمار باید کنار هم دیده شوند.

PRP مو؛ هر ریزش مویی با تزریق جواب نمی‌دهد

PRP بیشتر زمانی قابل‌بررسی است که تشخیص ریزش روشن باشد، پوست سر اسکار فعال یا التهاب کنترل‌نشده نداشته باشد و هنوز واحدهای فولیکولی قابل‌حفظ یا موهای در حال نازک‌شدن وجود داشته باشند. ریزش الگودار، تلوژن افلوویوم، ریزش سکه‌ای، بیماری التهابی پوست سر و ریزش اسکاری یک مسیر تزریقی مشترک ندارند.

اگر مو به دلیل یک علت فعال در حال ریزش باشد، تزریق بدون فهمیدن علت می‌تواند تصمیم ناقص باشد. برای مثال، ریزش منتشر بعد از بیماری یا استرس شدید با نازک شدن الگودار فرق دارد. خارش، پوسته‌ریزی، التهاب پوست سر، درد ریشه مو، ریزش سکه‌ای، ریزش ناگهانی یا ریزش همراه با علائم عمومی هم‌مسیر بررسی را عوض می‌کند.

در بعضی بیماران، بدون شرح حال دقیق و گاهی آزمایش، نمی‌توان با قطعیت گفت PRP لازم است، کافی است یا اصلاً در اولویت قرار دارد.

نتیجه PRP مو به سن، علت ریزش، مدت زمان ریزش، تراکم باقی مانده، وضعیت پوست سر، داروهای هم‌زمان، ذخایر بدن، بیماری‌های زمینه‌ای و نظم برنامه درمان وابسته است. اگر فولیکول از بین رفته باشد، PRP نمی‌تواند آن را مثل کاشت مو جایگزین کند. اگر التهاب پوست سر کنترل‌نشده باشد، تحریک درمانی هم ممکن است مسیر قابل‌پیش‌بینی نداشته باشد.

ممنوعیت و احتیاط در PRP؛ طبیعی بودن، جای شرح حال را نمی‌گیرد

PRP برای همه بیماران انتخاب ساده‌ای نیست. وجود عفونت فعال، التهاب شدید پوست یا پوست سر، تب یا بیماری فعال، اختلالات مهم خونریزی، پلاکت پایین یا اختلال عملکرد پلاکت، مصرف بعضی داروهای ضدانعقاد یا ضدپلاکت، سابقه خونریزی غیرعادی، بیماری‌های سیستمیک کنترل‌نشده یا شرایطی مثل بارداری و شیردهی می‌تواند تصمیم را تغییر دهد. در برخی بیماری‌های مهم یا درمان‌های فعال پزشکی، تصمیم باید با احتیاط و گاهی با هماهنگی پزشک معالج انجام شود.

این موارد به معنی ترساندن بیمار نیست. معنی آن این است که PRP یک کار ساده آرایشی نیست. ماده از خون خود بیمار تهیه می‌شود، اما خون بیمار همیشه در وضعیت یکسان نیست. پلاکت، التهاب، داروها، بیماری زمینه‌ای و حتی زمان انجام درمان می‌توانند روی ایمنی و پاسخ اثر بگذارند.

بیماری که انتظار دارد PRP ریزش موی پیشرفته را برگرداند، اسکار عمیق را صاف کند، لک مقاوم را از بین ببرد یا پوست اضافه را جمع کند، کاندید خوبی برای تصمیم عجولانه نیست. اول باید انتظار اصلاح شود. درمانی که با انتظار غلط شروع شود، حتی اگر درست انجام شود، از نظر بیمار شکست‌خورده به نظر می‌رسد.

عوارض PRP؛ کم‌ریسک بودن با بی‌ریسک بودن فرق دارد

PRP معمولاً در دسته درمان‌های کم‌تهاجمی‌تر از جراحی قرار می‌گیرد، اما بی‌عارضه نیست. درد، حساسیت، ورم، کبودی، خونریزی نقطه‌ای، التهاب موقت، احساس فشار در پوست سر، نتیجه ناکافی و در موارد نادرتر عفونت یا واکنش التهابی می‌تواند رخ دهد. شدت این عوارض به ناحیه، تکنیک پزشک، شرایط استریل، وضعیت انعقاد خون، داروها، حساسیت بافتی، سابقه التهاب و مراقبت بعد از درمان وابسته است.

عارضه همیشه از خود PRP نمی‌آید. گاهی از انتخاب غلط بیمار، تزریق روی التهاب فعال، محیط غیراستریل، فرآوری نامناسب، ماده یا کیت نامشخص، مراقبت نادرست یا انتظار غیرواقعی شروع می‌شود. به همین دلیل انجام PRP در منزل، سالن، آرایشگاه یا توسط فرد غیرپزشک نباید عادی‌سازی شود. خون گیری، فرآوری و تزریق، زنجیره پزشکی دارند، اگر یک حلقه آن بی‌کیفیت باشد، طبیعی بودن ماده دیگر محافظ مطلق نیست.

عنوان‌ها و موضوع‌های همین راهنما جست‌وجو می‌شوند.